Đọc nhiều cuốn sách cùng lúc là cách đọc phổ biến và không làm "loạn đầu" nếu các cuốn đủ khác nhau: một tiểu thuyết, một cuốn sách kiến thức, một tập thơ hay truyện ngắn, mỗi cuốn gắn với một thời điểm hoặc một chỗ đọc riêng. Hai đến ba cuốn là mức dễ giữ với đa số người đọc. Khi số cuốn đọc dở cứ tăng mà không cuốn nào xong, đó là lúc cần thu lại.
Đọc một cuốn hay nhiều cuốn: hai kiểu người đọc
Có người chỉ đọc một cuốn cho đến trang cuối rồi mới mở cuốn khác. Họ thích chìm hẳn vào một thế giới, không muốn nhân vật của cuốn này lẫn sang cuốn kia. Có người luôn có vài cuốn đọc dở ở nhiều chỗ trong nhà, chọn cuốn nào tuỳ tâm trạng. Không kiểu nào đúng hơn. Nhưng nếu thường xuyên thấy việc đọc bị kẹt, đọc song song có thể là cách gỡ.
| Đọc một cuốn mỗi lúc | Đọc nhiều cuốn song song | |
|---|---|---|
| Điểm mạnh | Chìm sâu, nhớ mạch tốt, cảm giác trọn vẹn khi xong | Linh hoạt theo tâm trạng, ít bị kẹt, sách nặng đi kèm sách nhẹ |
| Điểm yếu | Gặp cuốn khó hoặc chán là đứng cả việc đọc | Dễ dàn trải, mỗi cuốn tiến chậm, có cuốn bị bỏ quên |
| Hợp với | Tiểu thuyết cuốn hút, giai đoạn có nhiều thời gian đọc | Người đọc ở nhiều chỗ, nhiều thời điểm; người đọc cả truyện lẫn sách kiến thức |
Vì sao đọc song song giúp đọc đều hơn
- Tâm trạng mỗi lúc một khác. Buổi sáng tỉnh táo hợp với cuốn sách lịch sử; tối mệt chỉ muốn một cuốn truyện nhẹ. Có sẵn nhiều lựa chọn thì lúc nào cũng có thứ để đọc.
- Không để cuốn khó chặn đường. Một cuốn triết học dày đọc mỗi ngày vài trang, bên cạnh là tiểu thuyết để đọc cho vui. Cuốn khó vẫn tiến, mà việc đọc không thành cực hình.
- Hợp với nhiều chỗ đọc. Cuốn dày ở nhà, cuốn mỏng trong túi, sách điện tử trong máy đọc mang theo khi đi xa. Mỗi chỗ một cuốn, không phải xách sách nặng theo người.
- Sách soi sáng lẫn nhau. Đọc một tiểu thuyết lấy bối cảnh một thời kỳ, song song với một cuốn sử về thời kỳ đó, hai cuốn bổ sung cho nhau theo cách đọc riêng lẻ không có được.
Ghép sách thế nào để không lẫn
Bí quyết là đủ khác nhau. Hai tiểu thuyết trinh thám đọc cùng lúc dễ lẫn manh mối; một tiểu thuyết trinh thám với một cuốn sách về làm vườn thì không ai nhầm. Vài cách ghép hay dùng:
Ghép theo thể loại
- Một hư cấu (tiểu thuyết, truyện) + một phi hư cấu (lịch sử, khoa học, hồi ký).
- Thêm một cuốn đọc từng mẩu: thơ, tạp văn, tuỳ bút, truyện cực ngắn. Cuốn này để đọc khi chỉ có năm phút.
Ghép theo độ nặng
- Một cuốn đòi tập trung, đọc lúc đầu óc tỉnh nhất.
- Một cuốn dễ, cuốn, đọc lúc mệt.
Ghép theo chỗ đọc và hình thức
- Sách giấy ở đầu giường, sách điện tử hoặc sách mỏng mang theo, sách nói khi lái xe hay làm việc nhà.
- Gắn mỗi cuốn với một chỗ cố định giúp không phải nghĩ "hôm nay đọc cuốn nào": ngồi ở đâu thì đọc cuốn ở đó.
Ghép theo chủ đề
Cách này dành cho người muốn tìm hiểu sâu một điều. Ví dụ muốn hiểu về biển: một cuốn sách khoa học về đại dương, một cuốn ký sự đi biển, một tập thơ về biển. Ba góc nhìn đan vào nhau, cái nhìn về chủ đề dày lên nhanh hơn hẳn.
Bao nhiêu cuốn là vừa
Không có con số chuẩn, nhưng có dấu hiệu để biết mình đang quá tải:
- Mở một cuốn ra mà không nhớ lần trước đọc đến đâu, nhân vật là ai.
- Có cuốn đã cả tháng không động tới mà vẫn tính là "đang đọc".
- Nhiều tuần liền không đọc xong cuốn nào.
- Thấy danh sách sách đang đọc như một chồng việc phải làm.
Với đa số người, hai đến ba cuốn khác loại là mức thoải mái. Người đọc nhiều, đọc nhanh có thể giữ bốn năm cuốn. Nếu thấy quá tải, chọn một cuốn ưu tiên đọc xong trước, các cuốn khác tạm cất lên kệ, ghi lại chỗ dừng.
Giữ mạch khi đọc nhiều cuốn
- Mỗi cuốn một thẻ đánh dấu có ghi chú. Ghi vài chữ ở chỗ dừng: nhân vật vừa gặp, ý đang dở. Mở lại là nhớ ngay.
- Đọc lại đoạn cuối lần trước trước khi đọc tiếp, nhất là với cuốn lâu ngày mới mở.
- Có một cuốn "chính". Trong vài cuốn đang đọc, chọn một cuốn ưu tiên, đọc nhiều nhất. Các cuốn còn lại là phụ. Như vậy luôn có một cuốn tiến tới vạch cuối.
- Ghi danh sách sách đang đọc ở một chỗ, kèm ngày bắt đầu. Cuốn nào quá lâu không động tới thì quyết định: đọc tiếp, tạm gác hay bỏ.
Đọc song song với sách kiến thức
Với sách phi hư cấu, đọc song song còn có lợi thế riêng: nhiều cuốn sách kiến thức không cần đọc liền mạch từ đầu đến cuối. Có thể đọc một chương, để đó vài ngày cho ý "ngấm", rồi đọc chương tiếp. Đọc xen với một cuốn khác còn giúp ta nối ý giữa các nguồn. Nhiều nhà nghiên cứu, nhà văn kể rằng họ luôn có cả chồng sách mở dở trên bàn làm việc vì lý do đó.
Ngược lại, với tiểu thuyết có cốt truyện chặt hoặc nhiều nhân vật, đọc quá rải rác dễ làm mất mạch. Nếu một cuốn tiểu thuyết bắt đầu cuốn mình, hãy để nó chiếm phần lớn thời gian đọc cho đến khi xong.
Một cuốn "nhỏ giọt" kéo dài cả năm
Một kiểu đọc song song khá phổ biến ở những người đọc lâu năm là giữ một cuốn sách đọc rất chậm, vài trang mỗi ngày, kéo dài nhiều tháng, bên cạnh những cuốn khác đến rồi đi. Cuốn "nhỏ giọt" thường là thứ không cần đọc liền mạch mà lại đáng nghiền ngẫm:
- Một tập thơ lớn, mỗi sáng một bài.
- Một cuốn tuỳ bút, tạp văn, mỗi ngày một bài ngắn.
- Một bộ sách kinh điển dày, đọc mỗi ngày một chương ngắn, không vội.
- Một cuốn nhật ký, thư từ của một nhà văn, đọc theo ngày tháng.
Cái hay của kiểu đọc này là cuốn sách trở thành một phần nhịp sống, như tách trà buổi sáng. Đọc chậm như vậy, những bài thơ hay trang tuỳ bút có thời gian ngấm, thay vì bị đọc dồn trong một buổi rồi quên. Và vì mỗi lần chỉ vài trang, nó gần như không bao giờ chiếm chỗ của những cuốn khác.
Thử trong một tháng
Nếu từ trước đến giờ chỉ đọc một cuốn mỗi lúc và muốn thử đọc song song, có thể bắt đầu nhẹ:
- Giữ cuốn đang đọc làm cuốn chính.
- Thêm một tập thơ hay tập truyện ngắn để ở một chỗ khác trong nhà, đọc khi có vài phút.
- Sau một tháng, xem lại: mình có đọc nhiều hơn không, có thấy lẫn không, có thích không.
Nếu thấy rối, quay về một cuốn mỗi lúc. Đọc thế nào để còn muốn đọc tiếp, đó mới là cách đúng với mình.
Câu hỏi thường gặp
Đọc nhiều sách cùng lúc có tốt không?
Có thể tốt nếu các cuốn đủ khác nhau về thể loại và độ nặng, vì giúp đọc đều hơn và không bị một cuốn khó chặn đường. Nếu số cuốn đang đọc quá nhiều đến mức không nhớ mạch và không cuốn nào xong, nên thu lại còn hai ba cuốn.
Đọc nhiều cuốn cùng lúc có bị lẫn nội dung không?
Ít bị lẫn nếu ghép các cuốn khác hẳn nhau, ví dụ một tiểu thuyết với một cuốn sách khoa học. Dễ lẫn nhất là khi đọc hai cuốn cùng thể loại, cùng bối cảnh. Ghi vài chữ ở chỗ dừng giúp vào lại mạch nhanh.
Nên đọc mấy cuốn sách cùng lúc?
Với đa số người đọc, hai đến ba cuốn khác loại là mức thoải mái. Người đọc nhiều có thể giữ nhiều hơn. Dấu hiệu quá tải là có cuốn cả tháng không mở mà vẫn tính là đang đọc.
Ghép những loại sách nào để đọc song song?
Cách ghép phổ biến là một cuốn hư cấu, một cuốn phi hư cấu và một cuốn đọc từng mẩu như thơ, tạp văn. Cũng có thể ghép theo chỗ đọc, như sách giấy ở nhà, sách mỏng mang theo, hoặc theo một chủ đề muốn tìm hiểu sâu.
