Đọc sách 20 phút mỗi ngày, với nhịp đọc thong thả khoảng 1–2 phút một trang, là chừng 10–20 trang mỗi ngày, tức khoảng 10–20 cuốn sách 300 trang một năm nếu đọc được 300 ngày. Hai mươi phút đủ ngắn để chen vào ngày bận nhất và đủ dài để vào được mạch truyện. Cái khó không nằm ở thời lượng mà ở chỗ gắn nó vào một mốc cố định trong ngày.
Hai mươi phút đổi ra được bao nhiêu sách
Tốc độ đọc mỗi người mỗi khác, tuỳ sách, cỡ chữ và độ tỉnh táo. Một phân tích tổng hợp năm 2019 của nhà tâm lý học Marc Brysbaert ước người lớn đọc thầm văn bản tiếng Anh trung bình khoảng 240–260 từ mỗi phút; đổi sang trang sách thì phần đông người đọc thong thả mất khoảng một đến hai phút mỗi trang sách khổ phổ thông. Bảng dưới là phép tính thô, giả định một năm đọc được 300 ngày (đã trừ những ngày ốm, đi xa, bận việc).
| Nhịp đọc | Trang trong 20 phút | Trang mỗi năm (300 ngày) | Tương đương sách 300 trang |
|---|---|---|---|
| Chậm, sách khó: 2 phút/trang | 10 | 3.000 | khoảng 10 cuốn |
| Vừa phải: 1,5 phút/trang | 13 | khoảng 4.000 | khoảng 13 cuốn |
| Nhanh, truyện cuốn: 1 phút/trang | 20 | 6.000 | khoảng 20 cuốn |
Mười đến hai mươi cuốn một năm có thể không gây ấn tượng trên mạng xã hội, nhưng với người đang không đọc gì thì đó là một thư viện nhỏ. Và quan trọng hơn con số: hai mươi phút mỗi ngày giữ cho ta luôn "đang đọc dở" một cuốn nào đó, nên việc đọc không bao giờ phải bắt đầu lại từ số không.
Vì sao lại là 20 phút
Con số 20 phút quen thuộc vì nhiều trường tiểu học ở các nước nói tiếng Anh đặt "đọc 20 phút mỗi tối" làm bài tập về nhà cho học sinh. Không có phép màu nào ở đúng con số đó; nó là một mức hợp lý:
- Đủ dài để vào mạch. Năm phút đầu thường là lúc "nhập trang": nhớ lại nhân vật, nhớ lại lập luận đang dở. Đọc dưới mười phút thì phần lớn thời gian là khởi động.
- Đủ ngắn để không phải mặc cả. Một tiếng mỗi ngày nghe xa xỉ với người đi làm có con nhỏ. Hai mươi phút thì ai cũng tìm được, ít nhất là bằng cách bớt lướt điện thoại một lúc.
- Thường dài hơn khi đã vào. Nhiều ngày ta định đọc 20 phút mà ngồi 40 phút vì cuốn sách đang hay. Mốc 20 phút là cái sàn, không phải trần.
Gắn 20 phút vào một mốc có sẵn trong ngày
Thói quen dễ giữ nhất là thói quen đi kèm một việc ta vẫn làm hằng ngày. Thay vì "sẽ đọc lúc nào rảnh", hãy nói "đọc ngay sau khi…".
| Mốc có sẵn | Hợp với ai | Lưu ý |
|---|---|---|
| Sau khi pha cà phê, trà buổi sáng | Người dậy sớm, đầu óc tỉnh nhất buổi sáng | Hợp với sách cần suy nghĩ, sách phi hư cấu |
| Giờ nghỉ trưa, sau bữa ăn | Dân văn phòng, người làm ca ngày | Mang sách mỏng hoặc đọc tiếp trên máy đọc, điện thoại ở chế độ đọc |
| Trên xe buýt, tàu, khi chờ đợi | Người đi lại bằng phương tiện công cộng | Chia 2–3 khe nhỏ cộng lại; không đọc khi đang lái xe |
| Sau khi con ngủ | Bố mẹ có con nhỏ | Dễ buồn ngủ; chọn truyện nhẹ, đọc ngồi chứ đừng nằm |
| Trước khi tắt đèn | Người khó ngủ, muốn rời màn hình sớm | Đặt sách lên gối từ sáng để buổi tối nhớ ra |
Chọn một mốc chính, đừng chọn ba. Khi mốc chính đã thành nếp khoảng vài tuần, có thể thêm một khe phụ.
Dọn đường cho 20 phút
Sách luôn ở chỗ mình sẽ ngồi
Sách để trên bàn đầu giường, trong túi xách, cạnh ấm trà buổi sáng. Phải đi tìm sách là đã thua một nửa. Nhiều người có hai cuốn đọc song song chính vì lý do này: một cuốn ở nhà, một cuốn mỏng mang theo.
Một chiếc đồng hồ không phải điện thoại
Muốn đo 20 phút, dùng đồng hồ đeo tay, đồng hồ bếp hay hẹn giờ ở lò vi sóng. Cầm điện thoại lên để hẹn giờ là cửa mở cho thông báo kéo đi.
Đánh dấu chỗ dừng và một chữ gợi nhớ
Kẹp một tờ giấy nhỏ làm thẻ đánh dấu, mỗi lần dừng ghi vội một hai chữ: tên nhân vật vừa xuất hiện, ý đang dở. Hôm sau năm phút "nhập trang" rút còn một phút.
Chọn sách hợp khung giờ
Buổi tối mệt mà đọc sách triết dày thì 20 phút sẽ thành 20 phút ngủ gật. Có thể đổi loại sách theo giờ: sách cần suy nghĩ vào buổi sáng, truyện vào buổi tối.
Khi bỏ lỡ một ngày, một tuần
Ai giữ thói quen cũng có lúc đứt: đi công tác, con ốm, mùa cuối năm. Vài nguyên tắc giúp quay lại nhanh:
- Không bù. Lỡ ba ngày thì hôm nay vẫn chỉ 20 phút, không phải 80 phút. Bù gấp đôi biến việc đọc thành món nợ.
- Không để lỡ hai lần liền. Một ngày lỡ là chuyện bình thường; hai ngày liền là lúc thói quen bắt đầu trượt. Hôm sau ngày lỡ, đọc dù chỉ năm phút.
- Đổi sách nếu sách là lý do. Đôi khi ta "không có thời gian" vì thật ra đang không muốn mở cuốn sách đó. Đổi cuốn khác có thể giải quyết ngay.
- Ghi lại bằng dấu tích đơn giản. Một tờ lịch, mỗi ngày đọc thì đánh dấu. Không cần ứng dụng, không cần thống kê. Nhìn thấy chuỗi dấu tích đã đủ động viên.
Hai mươi phút cho người bận nhất
Với người làm ca kíp, bố mẹ có con nhỏ hay người chăm sóc người ốm, ngay cả 20 phút liền cũng hiếm. Khi đó có thể:
- Chia làm hai lần 10 phút hoặc bốn lần 5 phút, miễn là cộng lại đủ.
- Chọn sách đọc từng mẩu được: tập truyện ngắn, tạp văn, tuỳ bút, thơ. Mỗi mẩu có đầu có cuối, không cần nhớ mạch dài.
- Đọc to cho con nghe một cuốn mà cả hai cùng thích. Với trẻ đã lớn một chút, truyện dài chia chương đọc dần mỗi tối vừa là giờ đọc của con vừa là giờ đọc của mình.
- Nghe sách nói khi tay bận, mắt bận, nếu thấy hợp. Nghe vẫn là một cách tiếp nhận câu chuyện.
Sau vài tháng, 20 phút mang lại gì
Người giữ được 20 phút mỗi ngày thường kể về những thay đổi nhỏ: ngủ đỡ muộn vì có lý do rời điện thoại sớm, có chuyện để kể với bạn, đầu óc bớt lộn xộn vào cuối ngày. Những điều đó khó đo và mỗi người một khác. Điều chắc chắn hơn là một năm sau, trên kệ có thêm mười mấy cuốn sách đã đọc xong, và ta lại là người đọc sách.
Khi 20 phút đã thành nếp, nhiều người tự nhiên muốn đọc lâu hơn vào cuối tuần, muốn thử sách khó hơn, hay muốn tìm người cùng đọc. Lúc đó hãy để nó lớn lên tự nhiên, đừng nâng mức tối thiểu lên một tiếng rồi lại bỏ.
Câu hỏi thường gặp
Đọc sách 20 phút mỗi ngày thì một năm được bao nhiêu cuốn?
Với nhịp 1–2 phút một trang, 20 phút là khoảng 10–20 trang. Nếu đọc được 300 ngày trong năm, tổng cộng khoảng 3.000–6.000 trang, tương đương 10–20 cuốn sách 300 trang. Con số thật tuỳ loại sách và tốc độ của từng người.
Nên đọc sách vào buổi sáng hay buổi tối?
Lúc nào giữ được đều đặn thì lúc đó tốt nhất. Buổi sáng hợp với sách cần suy nghĩ vì đầu óc tỉnh, buổi tối hợp với truyện nhẹ và giúp rời màn hình trước giờ ngủ. Quan trọng là gắn với một mốc cố định trong ngày.
Chia 20 phút thành nhiều lần ngắn có hiệu quả không?
Có, nhất là với người bận. Mỗi lần nên chọn sách có đoạn ngắn như truyện ngắn, tạp văn, thơ để không mất thời gian nhớ lại mạch. Ghi vài chữ ở chỗ dừng giúp lần sau vào trang nhanh hơn.
Bỏ lỡ vài ngày đọc sách có nên đọc bù không?
Không cần bù. Đọc bù biến thói quen thành món nợ và dễ khiến ta bỏ hẳn. Chỉ cần quay lại mức bình thường ngay hôm sau và cố không để lỡ hai ngày liền.
Vì sao người ta hay khuyên đọc 20 phút mà không phải 10 hay 30?
Hai mươi phút đủ để vượt qua đoạn khởi động và vào được mạch sách, mà vẫn đủ ngắn để chen vào ngày bận. Con số này phổ biến từ bài tập đọc ở nhà của học sinh tiểu học nhiều nước; nó là một mức hợp lý chứ không phải ngưỡng khoa học cố định.
